wtorek, 3 lutego 2026
HISTORIA KOMUNIZMU NA ŚWIECIE. WSPÓŁSPRAWCY
HISTORIA KOMUNIZMU NA ŚWIECIE tom 3
„Każda fałszywa ideologia kończy się rozlewem krwi, ale zawsze jest to krew innych ludzi.” Albert Camus
Nie spodziewałam się, że książki autora tak bardzo spodobają mi się od strony ujmowania omawiania komunizmu, szczegółowości specjalistycznej wiedzy, ciekawych i zachęcających do przemyśleń materiałów. Przygody czytelnicze nie tylko po historii ideologii znamiennej dla dwudziestego wieku, ale również jej wpływu na kształtowanie się współczesności. Thrierry Wolton zaimponował przygotowaniem materiału, kładzeniem nacisku na każdy detal, szalenie przyjazną narracją i logicznym ułożeniem tomów, części i rozdziałów. Wyczuwałam ogromne bogactwo źródeł, co potwierdzała bibliografia, chętnie posiłkowałam się indeksami nazwisk, czasem zaglądałam do przypisów. Pomocne schematy, bogactwo cytatów, fragmenty dokumentów, to dodatkowe bonusy obszernej publikacji. Pierwszy tom „Historia komunizmu na świecie. Kaci” i drugi „Historia komunizmu na świecie. Ofiary” wysoko postawiły poprzeczkę oczekiwań wobec trzeciego tomu.
„Historia komunizmu na świecie. Współsprawcy” nie zawiodła, uznałam za najlepszy tom. Wysoko oceniłam, ogrom wiedzy, jaki wyniosłam, bardzo satysfakcjonujący. Czytanie tytułu zabrało mnóstwo czasu, jednak efektywnie i efektownie został wykorzystany. Nad kilkoma perspektywami prób dochodzenia historycznego obejmującego pewne zagadnienia wcześniej nie zastanawiałam się, nie poddawałam interpretacji, brałam jako rzecz oczywistą, a okazało się, że nie do końca tak powinno być. Wolton prowadził po różnych momentach dziejowych reżimu komunistycznego i jego tragicznego bilansu. Współsprawców wskazywał nie tylko wśród przywódców i katów, bezpośrednio odpowiedzialnych za zbrodnie, ale poszerzał poza otoczenie wewnętrzne społeczeństw żyjących w utopii równości, dyktaturze proletariatu. Przywoływał współwinę także otoczenia zewnętrznego, cechującego się wobec komunizmu pobłażliwością, zaślepieniem, naiwnością, często podziwem i nadzieją, albo racją stanu. Oraz instytucje, organizacje umowy i pakty, a wszystko w tle strategii władzy i walki o wpływy.
Autor dużo mówił o moskiewskim źródle zła, umyślnej ślepocie, początkach końca komunizmu i globalnym wpływie jego schedy. Przedstawiał zbrodniczą praktykę ideału komunizmu, masakrę własnej ludności, infantylność uproszczonych wizji, dyscyplinę partyjną, szerokie uprawianie propagandy, fałszowanie obrazu i manipulowania opinią publiczną. Przemawiało do mnie zajęcie się tematyką pułapek, w jakie wpadła część intelektualistów, naukowców, twórców, artystów i autorytetów, zastawionych przez ideologię bezklasowego społeczeństwa. Spojrzenie na ludzi, teoretycznie dysponujących umiejętnościami własnego osądu i krytycznego myślenia, w praktyce przyczyniającymi się do tego, że prawda była gorsza niż kłamstwo. Różnorodność podmiotów współodpowiedzialności nie zwalniało i nie rozmywało win za funkcjonowanie machiny totalitarnej i zbrodni przeciwko ludzkości. Zadziwiające, i warte zapamiętania, jak głębokie i wyraźne piętno na umysłach ludzi odcisnęła skompromitowana ideologia komunizmu. Zerknij na wrażenia po spotkaniu z inną książką tego autora "Powrót barbarzyńskich czasów", o zaślepienie Zachodu i nieodrobionych lekcjach z przeszłości, przedstawioną na Bookendorfinie.
5.5/6 – koniecznie przeczytaj
literatura faktu, historia, 1252 strony, premiera 26.11.2025 (2017)
tłumaczenie Justyna Nowakowska
Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Literackiemu.
środa, 15 stycznia 2025
POWRÓT BARBARZYŃSKICH CZASÓW
THIERRY WOLTON
„Reżim, który uciska własny naród, jest zagrożeniem dla swojej bliskiej zagranicy.”
Jak Zachód reaguje na Rosję? Dlaczego w ten a nie inny sposób? Thierry Wolton w przystępnej formie przybliża czytelnikowi odpowiedzi na te pytania. Bez przywoływania zbędnych detali, w tonie eseistycznym, ukazuje kształt międzynarodowej geopolityki. Zarzuca Zachodowi obojętność, łatwowierność, wręcz naiwność i ignorancję, a nawet postępującą amnezję. Również egoizm i wybór interesów finansowych w ocenie i akceptowaniu zaborczości terytorialnej Rosji. Niedostrzeganie nikczemnych zamiarów zdławienia wszelkich dążeń niepodległościowych przyczynia się do coraz śmielszych poczynań ogarniętego obsesją na punkcie imperialistycznej przeszłości sowieckiego reżimu. Strach przed demontażem obecnego systemu międzynarodowego, obawa przed nowymi perturbacjami w istniejącym porządku, wyczekująca postawa, umyślna ślepota tuszowania masowych mordów, lekceważenie przestróg o agresywnej polityce Federacji Rosyjskiej, nie przemawiają na korzyść Zachodu. Interesy gospodarcze biorą górę nad wolnością ludzi.
Autor krok po kroku omawia czynniki, które doprowadziły do współczesnej sytuacji geopolitycznej i ekonomicznej. Gorbaczow i upadek ZSRR, rządy Jelcyna i fortuny oligarchów, dojście Putina do władzy i zwrot ku dyktaturze. Obsesja Putina przywrócenia dawnego porządku, neokolonialne ambicje, negowanie rzeczywistości historycznej, nostalgia za sowiecką imperialną przeszłością. Śmiałe używanie broni naftowej, strategia potęgowania napięcia, silne karty przetargowe na mapie Europy. Agresja w Czeczeni, Gruzji i Ukrainie, w kontraście do braku zdecydowanej i jednogłośnej reakcji Zachodu. Jakże wszystko to znajomo brzmi, nie zaskakuje wielu uważnych obserwatorów świata, już od dawna dostrzegają symptomy pobłażliwej polityki wobec Rosji, a nawet w pewnym momencie nietrafione decyzje związane z oszczędzaniem jej upokorzeń. Wolton przejrzyście i klarownie prezentuje swój punkt widzenia. Uświadamia sieć powiązań biznesowych i zależności politycznych. Podsuwa cenny materiał do refleksji, zrozumienia biegu zdarzeń i prawdopodobnych przyszłych incydentów. Dodatkowo, omawia tajemnice chińskiego sukcesu gospodarczego, narzędzia do mamienia Zachodu, korelowanie zbieżnych celów Chin i Rosji. Nie oszczędza francuskich, niemieckich, angielskich i amerykańskich polityków w ocenie postaw wobec Rosji. Inne książki autora przybliżone na Bookendorfinie to "Historia komunizmu na świecie. Kaci" i "Historia komunizmu na świecie. Ofiary", zerknij na wrażenia czytelnicze po spotkaniu z nimi.
5/6 - koniecznie przeczytaj
literatura faktu, historia, 230 stron, premiera 27.11.2024, tłumaczenie Justyna Nowakowska
Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Literackiemu.
czwartek, 29 lutego 2024
HISTORIA KOMUNIZMU NA ŚWIECIE. OFIARY
THIERRY WOLTON
HISTORIA KOMUNIZMU NA ŚWIECIE tom 2
„Fizyczna śmierć niewinnych głosiła moralną śmierć zabójców.”
Liu Xiaobo
Z niecierpliwością wyczekiwałam drugiego tomu serii o historii komunizmu na świecie. Pierwsza odsłona poświęcona była katom („Historia komunizmu na świecie. Kaci”), zaś druga ofiarom. I tak jak poprzednio, dałam przekonać się nietypowemu ujęciu historii utopijnej ideologii na świecie. Na studiach socjologicznych i ekonomicznych należałam do roczników zmuszonych w starym duchu politycznym przedzierać się przez wykłady z marksizmu, socjalizmu i komunizmu. Teraz miałam okazję spojrzeć na komunizm z szeroko ujętej rzeczywistości, całościowego podsumowania powstania, podboju świata, sprawowania władzy, rozpadu imperium. Trzeci tom skoncentruje się na współwinnych i przyznam, że już nie mogę się doczekać, aby się za niego zabrać.
Thierry Wolton ukazuje jak tragedia, przemoc i brutalność pozostają nieodłącznie związane z komunizmem, wręcz są ich wyrazem. Ciężko zrozumieć zbrodnie, które tak naprawdę niczemu nie służą, a liczba ofiar staje się abstrakcyjna i niewyobrażalna. Iluzja chroni utopię, propaganda roztacza nad nią tarczę obronną, cenzura nadaje kierunek pozornej prawdzie. Najpierw koncentracja na zewnętrznym wrogu, by po jakimś czasie doszukiwać się wewnętrznego zła, by przenieść odpowiedzialność za nieuniknione niepowodzenie. Całkowita destrukcja tego, co było, żeby na czystym polu zasiać coś zupełnie nowego, jedynie słuszną ideę i kult jednostki. Represyjne środki wdrożone na wielką skalę, pozorna legalność, sterowanie całym aparatem państwowym, podział klasowy, dyskryminacja warstw społecznych, jątrzenie między nimi, publiczna stygmatyzacja, religia jako urojone szczęście, upolitycznienie policji, bezprawne aresztowania, grabież mienia, obozy koncentracyjne, masowe rozstrzeliwanie, deportacje ludności, przymusowa kolektywizacja, pogrzebanie internacjonalizmu. I miliony ofiar.
Zapoznawanie się z książką podzieliłam na kilkanaście części, aby każdego dnia wracać i chętnie się w nią zagłębiać. Przypasowała mi narracja, lekka, przyjazna, nośna, pozbawiona sztucznie
nadmuchanych szczegółów, jednocześnie wypełniona istotnymi informacjami. Publikacja spełniła pokładane w niej nadzieje, dobrze przepracowywało się tematykę, oczywiście, nie mogło zabraknąć polskich odniesień. Widać było, że Thierry Wolton skrupulatnie przygotował się do opracowania historii komunizmu na świecie i podawania go w atrakcyjnej formie. W drugim tomie czułam głosy milionów ofiar totalitaryzmu. Zadziwiające jak bardzo powtarzały się formy zbrodni bez względu na długości i szerokości geograficzne. Z wdzięcznością przyjęłam, zawarty na końcu książki, indeks nazwisk, ułatwiający poruszanie się po obszernej księdze. Publikacja z przypisami i bibliografią, obecnie nie będę szła w dalsze uszczegóławianie, zakres zaprezentowanej wiedzy w zupełności mi wystarczył, ale może inni czytelnicy się skuszą.
5/6 - koniecznie przeczytaj
literatura faktu, historia, 1062 strony, premiera 06.12.2024 (2015), tłumaczenie Jakub Jedliński
Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Literackiemu.
niedziela, 9 maja 2021
HISTORIA KOMUNIZMU NA ŚWIECIE. KACI
THIERRY WOLTON
HISTORIA KOMUNIZMU NA ŚWIECIE tom 1
"Sprawujemy dyktaturę proletariatu, władzę terrorystyczną."
Włodzimierz Iljicz Lenin
Zastanawiałam się, czy sięgnąć po książkę, mega cegła jak przystało na zakres omawianej tematyki, a w planach wydawniczych jeszcze dwie będące jej kontynuacją. Lecz dałam przekonać się nietypowemu ujęciu historii komunizmu na świecie. Na studiach socjologicznych i ekonomicznych należałam do roczników zmuszonych w starym duchu politycznym przedzierać się przez wykłady z marksizmu, socjalizmu i komunizmu. Teraz chciałam spojrzeć na komunizm z szeroko ujętej rzeczywistości, całościowego podsumowania jego powstania, podboju świata, sprawowania władzy, rozpadu imperium. Pierwszy tom przybliża komunizm z perspektywy portretów katów, drugi będzie głosem ofiar, trzeci skoncentruje się na współwinnych. Interesująco będzie komplementarnie przyjrzeć się tym wymiarom.
Thierry Wolton ukazuje, jak narodziła się ideologia komunistyczna, jakim powodzeniem cieszyła się wielka utopia, jak dramatycznej podlegała ekspansji, jak działała i jakie były jej następstwa. Zwraca uwagę na powielanie tej strategii politycznej i jednoczesne dokładanie przez naśladowców własnych reżimowych rozwiązań. Przedstawia totalitaryzm komunistyczny jako najstraszliwszą katastrofę ze względu na wielkość i czas trwania, najbardziej morderczy bilans ludzkich strat w dziejach, niewyobrażalne barbarzyństwo. Ukazuje, jak wiele poświęcono istnień, aby sprawował władzę nad ludzkimi umysłami w skali globalnej. Jedna trzecia ludzkości dwudziestego wieku podlegała komunizmowi, zawładnął trzydziestoma krajami, a współcześnie jedna piąta krajów pozostaje pod jego wpływami. Szacuje się, że reżimy komunizmu spowodowały śmierć od sześćdziesięciu pięciu do dziewięćdziesięciu czterech milionów osób.
Iluzoryczne wyrażanie woli ludu z jednoczesnym bezkompromisowym głębieniem mas, żądaniem całkowitej uległości wobec partii, negowaniem indywidualności, zmuszaniem rzeczywistości do nagięcia się do norm utopii. Nieustanna walka władzy z resztą społeczeństwa, eliminowanie elit intelektualnych, masowa eksterminacja, militaryzacja gospodarki, kolektywizacja rolnictwa, perfekcyjne opanowanie propagandy, udoskonalanie cenzury, zbiurokratyzowanie państwa. Stosowanie rozbudowanych metod represji, ograniczanie suwerenności jednostek, unicestwienie swobodnych wypowiedzi, traktowanie głodu jako broni, zastraszanie, zwalczanie wewnętrznych wrogów, organizowanie pokazowych procesów, obozów pracy poprawczej, tajnych egzekucji. Wszystko w imię rzekomego wyższego dobra, przy całkowitej samowoli rządzących, bezkarności przywódców, zaprzeczaniu zbrodniom, odpowiednim naświetleniu wydarzeń za żelazną kurtyną, posuniętym do granic absurdu kulcie jednostki.
Przypasowała mi narracja, lekka, przyjazna, pozbawiona sztucznie nadmuchanych szczegółów, jednocześnie wypełniona istotnymi informacjami. Zapoznawanie się z książką podzieliłam na kilkanaście części, tak aby każdego dnia do niej wracać i chętnie się w nią zagłębiać. Publikacja spełniła pokładane w niej nadzieje, dobrze przepracowywało się tematykę, chociaż liczyłam, że jeszcze więcej dowiem się o azjatyckim i afrykańskim komunizmie. Widać, że Thierry Wolton mocno przygotował się do opracowania historii komunizmu na świecie i podania go w atrakcyjnej formie. Z wdzięcznością przyjęłam, zawarty na końcu książki, indeks nazwisk, bardzo ułatwiający poruszanie się po obszernej księdze. Oczywiście, nie mogło zabraknąć przypisów i bibliografii, nie sądzę, abym poszła w dalsze uszczegóławianie, ale z ciekawością wyczekuję drugiego tomu.
5/6 - koniecznie przeczytaj
literatura faktu, historia, 1206 stron, premiera 07.04.2021 (2015), tłumaczenie Michał Romanek
Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Literackiemu.



