Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Charlotte McConaghy. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Charlotte McConaghy. Pokaż wszystkie posty

poniedziałek, 9 lutego 2026

DZIKI, MROCZMY BRZEG

[PRZEDPREMIEROWO] 

CHARLOTTE MCCONAGHY

„Trauma żyje w zwierzętach tak samo jak w kolejnych pokoleniach ludzi.”

Mega satysfakcja czytelnicza. Książka wciągnęła mega intensywnie, i co warto podkreślić, z wielu perspektyw. Od strony intrygującej fabuły, trzymającej w napięciu, subtelnie rozwijającej wątki, umożliwiającej prawdzie wypłynąć na powierzchnię oceanu uczuć. Również ze względu na szalenie przekonujące uchwycenie piękna przyrody. Nie nastawiałam się na typowy thriller, byłam uprzedzona o oryginalności powieści, a i tak mocno zaskoczyła na plus. Nie potrafiłam wskazać, czy bardziej zaangażowałam się w zdumiewające bogactwo fauny i flory, tylko pozornie opuszczonej przez naturę wyspy, czy w złudnie zwyczajną historię ludzi czasowo na niej przebywających. 

Z radością poruszałam się po stronach książki, chłonęłam słowa i przekazy, śledziłam wzory narracji autorki, ale co dla mnie bardzo cenne w przypadku przygód czytelniczych, tworzyłam własną przestrzeń przeżywania w trakcie odbioru opowieści. Zachwycałam się solidnymi umocowaniami scenariusza zdarzeń do egzystencji naturalnych mieszkańców skrawka lądu i człowieka. Odkrywałam i analizowałam wiele stycznych, węzłów zależności, wzorów zachowań, skrajnych postaw i odczuć. Charlotte McConaghy wrażliwie i z wyczuciem oprowadzała po łamiącej serce i poddającej w wątpliwość prawo istnienia gatunku ludzkiego, historii wyspy, po tym, co teraz się z nią działo, i jaka jawi się jej przyszłość. 

Jednolicie brzmiały ważne ekologiczne przesłania, nienachalne i niebezpośrednie, jednak nakłaniające do pochylenia się nad cennymi świadectwami istnienia, nawet najmniejszym ziarenkiem życia. Doskonałość ekosystemu wyspy, zadziwiające fakty o nim, krążąca wokół prawda, że nie ma życia bez innego życia, śmiało przebijały się do mojej świadomości. Smucił kontrast tego, co wyspa oferowała światu z pazernością człowieka, toksycznym wpływem na środowisko, bezwzględnym wyborem własnego gatunku.

Autorka przebiła się przez mój pancerz wyboru niedostrzegania wielu spraw powiązanych z ochroną natury, bym nie musiała cierpieć poprzez obrazy i słowa, ze względu na niemoc dokonywania znaczących zmian. Uruchomiała najgłębsze pokłady mojej wyobraźni i obudziła wrażliwość na krzywdę wyrządzaną przez człowieka przyrodzie. Z bólem czytałam chociażby o pingwinach i wielorybach, tym bardziej, że w trakcie lektury z zachwytem dostrzegałam detale ich piękna i dzikości. Podobało mi się, że McConaghy zastosowała prostolinijność i przenośnię w stwierdzeniu, że to co dajemy światu, po jakimś czasie wraca do nas, często zwielokrotnione. 

Uważnie przyglądałam się życiu walczącemu na wyspie otoczonej oceanem w sztormowych okolicznościach, szarpanej przez potężne zrywy wiatru, lodowatą wodę i wszechobecny piasek. Miejsce odcięte od świata, w ekstremalnych warunkach pogodowych, w promieniu wielu tysięcy kilometrów bez żadnego lądu, z najbliższą daleką sąsiadką Antarktydą. Delektowałam się klimatem izolacji, braku możliwości wezwania pomocy, trzymania się życia z uporem godnym podziwu. To także niesamowity klimat powietrza gęstego od niespokojnych duchów zmarłych, obecności śmierci tak bliskiej, na wyciągnięcie ręki, walki o każdy ruch i oddech.

Pisarka intrygująco obrazowała to, co działo się z czteroosobową rodziną, kiedy ocean wyrzucił na plażę umierającą kobietę. Ojciec i trójka dzieci, żyjący na wyspie obiekcie dziedzictwa światowego UNESCO, pilnujący Światowego Banku Nasion ONZ, mierzą się nie tylko z twardymi warunkami środowiska, ogromną stratą z przeszłości, ale również z tym, co nieznajoma kobieta wnosi w ich życie. Dziewięciolatek Orly, zamiłowany w wiedzy o przyrodzie, siedemnastoletnia Fen, pływająca niczym podwodne zwierzę, osiemnastoletni Ralf, z siłą młodego mężczyzny. I otaczający ich opieką Dominic, narzucający ojcowskie spojrzenie na świat i rolę człowieka, starający się trzymać rodzinę w całości. A Rowan, kobieta cudem ocalała podczas sztormu, stopniowo upewniająca się, że coś było nie tak na wyspie, krok po kroku starająca się dociec prawdy, przyjąć udział w niebezpiecznej grze pozorów. 

Autorce udało się z jednej strony w bezpośredni i szczelnie przylegający do pamięci i emocji postaci, z drugiej okrężny i przeskakujący nieistotne szczegóły, sposób przedstawić bieg spraw. Sukcesywnie docierałam do źródeł kłamstw, odsłon prawdy i nadrzędnej obiektywności. Poddałam się stylowi narracji, plastycznemu i surowemu jednocześnie, wnikającemu w czytelniczą duszę, przenoszącemu wprost na Shearwater, z latarnią i stacją badawczą. Niezwykła podróż do dzikiej przyrody i w mroczną naturę człowieka, do piękna egzystencji i cudów miłości, świadomej odpowiedzialności i poświęcenia. Wiele mogłabym jeszcze pisać o "Dzikim, mrocznym brzegu", ale pozostawiam wam radość i satysfakcję z odkrywania kolejnych perspektyw przeżywania opowieści. 

6/6 – rozkosz czytania
thriller, literatura obyczajowa, 332 strony, premiera 12.11.2025
tłumaczenie Katarzyna Bażyńska-Chojnacka
Tekst powstał w ramach współpracy z Secretum.pl

poniedziałek, 8 lutego 2021

MIGRACJE

CHARLOTTE MCCONAGHY

"Oddziaływanie danego życia można zmierzyć tym, co daje i co po sobie zostawia, ale również tym, co wykrada światu."

Powieść uwalnia mnóstwo emocji, nie tyle pochłania, co przylega do czytelnika, szczelnie wypełnia myśli. Przez kilka godzin prowadzi po świecie, którego obawiamy się, a jednocześnie jesteśmy świadkami jego początku. Człowiek doskonale zdaje sobie sprawę, że nie może żyć w oderwaniu od przyrody, jednak jako elementem cywilizacji, w imię egoistycznych celów, niszczy to, co również ma prawo żyć, rwie łańcuch zależności gatunków fauny i flory. Destrukcyjna i grabieżcza polityka rozwoju ludzi kosztem środowiska nie pozostawia złudzeń, niewiele gatunków przetrwa. Charlotte McConaghy daje wgląd w przyszłość, zabiera w wizje, gdzie cudem ocalone pojedyncze sztuki zwierząt znajdują się już tylko w rezerwatach, niebo praktycznie pozbawione jest obecności ptaków, zaś aby odwiedzić ostatnie lasy trzeba dopisać się do długiej listy oczekujących. Czy damy radę żyć w wyjałowionym otoczeniu, czerpać radość z codzienności, odwoływać się do poetyckich przekazów? Człowiek jako największa plaga Ziemi?

Wraz z trzydziestoczteroletnią Franny Stone odbywamy podróż oceaniczną od Grenlandii na Antarktydę, aby obserwować ostatnią migrację rybitw popielatych. Autorka ciekawie roztacza wokół postaci aurę tajemniczości. W spokojnym tempie odkrywamy warstwy sekretów, docieramy do istoty bólu, nieposłuszeństwa i nieujarzmionych myśli, poznajemy źródła pragnienia ucieczki przed obrazem samego siebie. McConaghy kreuje przekonujący i wyrazisty portret doświadczonej przez los kobiety, niekiedy irytujący, często zaskakujący, a kiedy indziej bliski nam samym. Wbrew mrocznej przeszłości, we Franny wciąż pulsuje życie, choć jej wydaje się na nim nie zależeć. Zmęczenie życiem wiedzie prym w postrzeganiu otoczenia, kładzie się długim cieniem na misji, decyzjach i relacjach społecznych. Z zainteresowaniem wnika się w rozmowy Stone z różnorodnie i barwnie scharakteryzowanymi członkami załogi statku rybackiego. Na ile zbliżamy się do poznania potworności życia, które główna bohaterka trzyma przed wszystkimi w ukryciu?

Sugestywny styl narracji, liryczna otoczka wokół realizacji marzeń, poszukiwania prawdy o sobie, interpretacji bliskości, szukania ukojenia. W miarę rozwoju powieści zmienia się jej kolorystyka. Wypływamy od zimnych stref strachu, rezygnacji i zawirowań, dajemy nieść się kontrastowym prądom kłamstwa i prawdy, dopływamy do ciepłych portów nadziei, spełnienia i harmonii. Nic nie przychodzi łatwo, trzeba być gotowym na ostrą walkę, właściwe podchwycenie celu, gotowość poświęcenia, wydarcie siłą życiu tego, co należne. Z "Migracji" każdy czytelnik wyciąga coś szczególnego, może podążać kilkoma tropami, zanurzyć się w ekologicznych przesłaniach, zajrzeć w mroczną stronę przeszłości, śledzić przygodowe odniesienia, obserwować intrygujące podróże życia. Książka otrzymałaby wyższą notę, lecz wkradły się drobne nieścisłości.

4.5/6 - warto przeczytać
literatura współczesna, 348 stron, premiera 09.12.2020, tłumaczenie Maciej Muszalski
Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Czarna Owca.