NIEZBITY DOWÓD Peter James

"Bóg stworzył ten świat, aby przekonać się, ile jeszcze pokładów człowieczeństwa może z siebie zedrzeć i odrzucić człowiek."

Przyznam, że na książki Petera Jamesa wyczekuję z dużym zainteresowaniem, autor potrafi przekonać do nietuzinkowych pomysłów i atrakcyjnych sposobów prezentacji. Weźmy dla przykładu "Ludzi doskonałych", thriller intensywnie oddziałujący na wyobraźnię, "W godzinie śmierci", powieść z zawiłym tropem zbrodni, "Poprosisz mnie o śmierć", kryminał zaskakujący odbiorcę zdarzeniami, czy "Twoją kolej na śmierć", z detektywistyczną zagadką wzbogaconą obyczajowymi nutami. Nie inaczej jest i w "Niezbitym dowodzie".

Fantastyczne wypełnienie sensacji kryminalnymi nutami, spiskowymi teoriami, spektakularnymi incydentami, delikatnym wątkiem romantycznym. Scenariusz bazuje na poszukiwaniu, odkrywaniu, wyścigu z czasem i walce ze złymi mocami. Umiejętnie wykreowano różnorodne charaktery, wplatając cechy godne pochwały i nagany, elementy, które sprawiają, że postaci opowiadają się po stronie bieli lub czerni. Widać też, że w niektórych aspektach kolory przenikają się wzajemnie, chociaż szkoda, że nie wyraźniej, gdyż wówczas osobowości mogłyby się ukazać w pełniejszej odsłonie. Nie jest to mocny zarzut, gdyż powieść mieści się w ramach określonych dla tego typu rozrywki, a ja opisuję osobiste odczucia odbiorcy, który już wiele podobnych książek pochłonął. Z jednej strony męczył mnie nieco główny trzon odmalowywanego tła, klimat religijności i poszukiwania odpowiedzi na fundamentalne pytania, które od wieków nurtują ludzkość, z drugiej świetnie ukazano niebezpieczne właściwości ślepego posłuszeństwa, zapatrzenia i fanatyzmu, a skoro tak, to natychmiast włączyła się chęć poddania psychologicznej analizie zdarzeń i zachowań, a to bardzo cenne czytelnicze doświadczenie.

Autor od początku mocno trzyma w szachu naszą uwagę, umiejętnie rozbudza wyobraźnię, podtrzymuje zaciekawienie, nie daje zniknąć intrydze z pierwszego i drugiego planu. Szybko wciągamy się w dynamiczną akcję, równocześnie śledzimy kilka wątków, chętnie podejmujemy grę wysuwania przypuszczeń i spekulacji, a przy tym gorąco kibicujemy głównej postaci w realizacji niebezpiecznej misji. Dziennikarz Ross Hunter zmierza się z megalitycznym wyzwaniem, w którym poruszane zagadnienia wymykają się ludzkim zmysłom. Mężczyzna szybko przekonuje się, że zbieranie materiału do nośnego medialnie tematu na artykuł przeradza się w posłanie ratowania świata. Tylko, czy faktycznie jest on osobą, która powinna angażować się w ogromne ryzyko i podejmować cywilizacyjną odpowiedzialność? Jedyny egzemplarz tajemniczego manuskryptu, namacalne dowody na istnienie Boga, zakonne oświecenie, naukowe bluźnierstwa i kościelne spekulacje. Walka o dusze trwa w każdej sferze i przybiera intrygujące formy. Sumarycznie, dobrze się w fabule odnalazłam, odpowiadał mi sposób prowadzenia narracji z kilku perspektyw, dbałość o szczegóły i bogate słownictwo.

4.5/6 - warto przeczytać
sensacja, 602 strony, premiera 18.09.2019 (2018), tłumaczenie Izabela Matuszewska
Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Albatros.

TWOJA KOLEJ NA ŚMIERĆ Peter James

ROY GRACE tom 11

"Chować do kogoś urazę to jak pić truciznę z nadzieją, że ta druga osoba umrze." Nelson Mandela

Czwarte spotkanie z twórczością Petera Jamesa ("Ludzie doskonali", "W godzinie śmierci", "Poprosisz mnie o śmierć") i znów pozostaję z mocnymi wrażeniami czytelniczymi. Autor prezentuje wyjątkowo równy wysoki poziom kreatywności w kształtowaniu fabuły i atrakcyjnego jej podania. Sięgamy po jego książki i zagłębiamy się w nie z poczuciem fascynującej rozrywki, zatracenia w czasie i emocjach.

"Twoja kolej na śmierć" zawiera wszystko to, czego spodziewamy się po powieściach z dreszczykiem i detektywistyczną zagadką, wzbogaconych lekkim wątkiem obyczajowym. Znajomość wcześniejszych tomów serii o nadinspektorze Royu Grace nie jest konieczna do zaangażowania się w daną przygodę, szybko odnajdujemy się w scenariuszu zdarzeń, gdyż otrzymujemy zwięzłe sugestie, jakie incydenty miały wcześniej miejsce. Grace to wyrazista i poukładana postać, oddana rodzinie, pracy i służbie miastu Brighton. Kieruje się stałymi życiowymi wartościami, etycznymi normami, poczuciem konieczności doprowadzenia do sprawiedliwości, skłonny jest do sporych poświęceń i wyrzeczeń. Czasami odwołuje się do niekonwencjonalnych metod, aby odpowiednio pokierować śledztwem.

Intryga zapleciona we frapujący sposób, wkradło się trochę przewidywalności, jednak nie ma to większego znaczenia dla pozytywnego generalnego odbioru powieści. Wartki nurt narracji, choć potrafi zwolnić, aby dać czas odbiorcy na przeżywanie sceny, snucie domysłów i przypuszczeń. Mocne uderzenie na początku, a później już zgrabne podsycanie zainteresowania i regulowania napięcia. Gdzieniegdzie do głosu dochodzą sensacyjne motywy wplątujące kluczową postać w niebezpieczne sytuacje. Cieszą nagłe zwroty akcji, lecz w tym tomie za dużo ich nie ma.

Podążamy tropem zaginięć kobiet, które wpadają w określony wzorzec, zaś morderstwa nabierają znamion seryjności. Tożsamość przebiegłego psychopaty, działającego od co najmniej trzydziestu lat, wymyka się organom ścigania, ale w końcu każdy człowiek, wcześniej czy później, zaczyna popełniać błędy. Tylko czy zostaną one na czas dostrzeżone przez wydział kryminalny policji hrabstwa Surrey i Sussex? Zakończenie mogłoby być ciut intensywniejsze w przeżyciach, lecz zostało ciekawie przemyślane i logicznie przedstawione. Ostatnie rozdziały sugerują, że w kolejnych odsłonach serii wiele zmieni się w życiu prywatnym Roya, będę ich wyczekiwać.

4.5/6 - warto przeczytać
kryminał, 460 stron, premiera 05.06.2019 (2015), tłumaczenie Paweł Lipszyc
Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Albatros.

POPROSISZ MNIE O ŚMIERĆ Peter James

ROY GRACE tom 10

"Karl Murphy był porządnym i serdecznym człowiekiem, lekarzem rodzinnym samotnie wychowującym dwójkę małych dzieci... Nigdy jednak nie przyszłoby mu do głowy, że ma wrogów, a tym bardziej, że ktoś nienawidzi go na tyle, by życzyć mu śmierci."

Chętnie sięgam po książki Jamesa Petera, czytałam już thriller "Ludzie doskonali", a także dziewiąty tom serii kryminalnej o nadinspektorze Royu Grace "W godzinie śmierci". Obie książki dostarczyły mi mocnej rozrywki czytelniczej, z przyjemnością się w nie zagłębiałam, gdyż zawierały wszystko to, czego spodziewamy się po powieściach z dreszczykiem i detektywistyczną zagadką. Podobnie pozytywnie odebrałam "Poprosisz mnie o śmierć", powieść będącą właśnie udaną mieszanką thrillera i kryminału. Nie poznałam jeszcze wcześniejszych odsłon serii, a jednak szybko odnalazłam się w scenariuszu zdarzeń, autor zwięźle i esencjonalnie przedstawia informacje niezbędne do tego, aby czuć się komfortowo i w temacie, zatem każdy tom serii można czytać niezależnie od siebie.

Powieść przykuwa uwagę ciekawym pomysłem na dynamiczną fabułę, angażuje czytelnika nie tyle w rozwiązywanie zagadki morderstwa, ale w śledzenie żywiołowych incydentów i sposobów pracy dochodzeniówki. Zaczyna się mocnym uderzeniem, ale i później wiele się dzieje, napięcie wzrasta w miarę rozwoju historii, nie brakuje też sprytnie wplecionych elementów sensacji. Barwnie i wciągająco prowadzona narracja, płynnie przechodzimy między poszczególnymi wątkami, otrzymujemy oczekiwany suspens, nagłe zwroty akcji. Zakończenie co prawda nie zaskakuje, bo potwierdzają się nasze przypuszczenia, jednak zgrabnie komponuje się z klimatem wybrzmiewającym przez całą powieść. Zastrzeżenia mam jedynie do profilu głównej bohaterki, a właściwie jej mało odpowiedzialnego zachowania, nieco wymuszonego trwania przy irracjonalnych zachowaniach czy niebrania pod uwagę przewidywalnych wzorców. Czasami aż miało się ochotę, aby czarny charakter skutecznie przejął stery i wprowadził ją w jeszcze większe nieprzyjemności i niebezpieczeństwa.

Red Westwood poznaje za pośrednictwem serwisu randkowego wyjątkowo przystojnego, inteligentnego, czarującego i bogatego mężczyznę. Wydaje się, że para tworzy doskonały związek oparty na miłości, szacunku i zrozumieniu. Jednak w miarę upływu czasu na powierzchnię wydostają się mroczne tajemnice, narcystyczne cechy, które brzmią niezwykle niepokojąco. Odrzucony przez Red Bryce Laurent nie radzi sobie z nową sytuacją, ogarnięty obsesją zemsty dokłada wszelkich starań, aby uczynić życie kobiety koszmarem, pozbawić ją wszystkiego, co jest dla niej cenne, usunąć z jej życia każdą bliską jej osobę. Konfrontację z Red pozostawia sobie na koniec, jako najbardziej upragnioną nagrodę. Ale wówczas na scenę wkracza nadinspektor Roy Grace, starając się zapobiec nieszczęściu, wyprzedzić zamierzenia mordercy, pokrzyżować mu precyzyjnie obmyślony plan. Sporo dzieje się też w prywatnym życiu Roya, ślub, na którego cieniem kładzie się przeszłość, z jednej strony w wątku obyczajowym autor nieco przesadził, ale z drugiej miało to swoje uzasadnienie i może się spodobać.

4.5/6 - warto przeczytać
kryminał, 500 stron, premiera 18.04.2018 (2014), tłumaczenie Robert Waliś
Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Albatros.

W GODZINIE ŚMIERCI Peter James

ROY GRACE tom 9

"Potem nastąpiła cisza. I właśnie ta cisza brzmiała najdonośniej."

Po zapoznaniu się z zajmującym thrillerem "Ludzie doskonali" zdecydowałam się zwrócić uwagę na inne książki Petera Jamesa. Biorąc do ręki "W godzinie śmierci" nie wiedziałam, że to już dziewiąty tom serii kryminalnej, jednak szybko odnalazłam się w zarysie poprzednich jej odsłon. Autor zwięźle i esencjonalnie przedstawia informacje niezbędne do tego, aby czuć się komfortowo i w temacie. Jestem zadowolona z tej przygody czytelniczej, szybko wciągnęła mnie w swój świat, chętnie podążałam zawiłym tropem zbrodni, tym bardziej, że kryminał wzbogacono elementami sensacji, a niekiedy nawet lekkiego thrillera, a taka mieszanka gatunków barwnie i atrakcyjnie wybrzmiewa.

Wartko tocząca się frapująca intryga, ciekawe zwroty akcji, rozbudowane czasowo wątki, gangsterskie nawiązania nadające charakterystyczny klimat historii. Z jednej strony kilka aspektów śledztwa jest z góry znane lub łatwo domyślamy się ich, a z drugiej strony nad kilkoma sprawami musimy mocniej pochylić się, zwłaszcza tymi, które działy się w dalekiej przeszłości. Odpowiada mi taki styl prowadzenia zagadki kryminalnej, wymykająca się szablonom struktura zbrodni, konieczność spojrzenia na nią z szerszej perspektywy, interesująco rozbudowana baza obyczajowa przybliżająca oprócz zawodowego także prywatne życie głównego bohatera cyklu.

Nadinspektor policji Roy Grace to wyrazista i poukładana postać, oddana rodzinie, pracy i służbie miastu Brighton. Kieruje się stałymi życiowymi wartościami, etycznymi normami, poczuciem konieczności doprowadzenia do sprawiedliwości, skłonny jest do poświęceń i wyrzeczeń. Widać też, że lubi wykorzystywać niekonwencjonalne metody, aby odpowiednio pokierować śledztwem. Tym razem Roy mierzy się ze szczególnymi problemami rodziny Dale, dramatyczną przeszłością, mrocznymi tajemnicami, zagadkową wiadomością zapisaną na skrawku starej gazety, oraz pielęgnowanym latami poczuciem krzywdy, niesprawiedliwości, chęcią zemsty i odwetu.

Dziewięćdziesięcioośmioletnia Aileen zostaje brutalnie zamordowana w swojej luksusowej willi, złodzieje wykradli wszystkie cenne dzieła sztuki. A na dodatek, jej brat wraz z synem decydują się wziąć sprawiedliwość we własne ręce. Nasilają się niepokojące wydarzenia, rośnie presja czasu, dochodzenie wymaga coraz większej uwagi i koncentracji sił. Niełatwe podążanie tropem pamiątkowego starego zegarka prowadzi aż do Nowego Jorku. Również wiele się dzieje się wokół rodziny detektywa, która nieświadoma jest stałej inwigilacji i grożącego niebezpieczeństwa. Satysfakcjonujący relaks z książką w ręku, odpowiednio wyważona intryga, porcja czytelniczego dreszczyku, pojawiająca się chęć natychmiastowego sięgnięcia po inne tomy serii.

4.5/6 - warto przeczytać
kryminał, 478 stron, premiera 27.09.2017 (2013), tłumaczenie Magdalena Koziej
Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Albatros.

LUDZIE DOSKONALI Peter James

"Macie bowiem szansę stworzenia dziecka, o jakim większość rodziców może tylko marzyć, dziecka wolnego od chorób zagrażających życiu lub negatywnie na nie wpływających."

Ciekawy pomysł na fabułę powieści utrzymanej w konwencji intensywnie oddziałującego na wyobraźnię thrillera, angażującego czytelnika w śledzenie intrygującego scenariusza zdarzeń, nakłaniającego do głębszych przemyśleń i etycznych odniesień w stosunku do współczesnych osiągnięć i trendów genetyki. Czy inżynieria genetyczna okaże się sposobem na przeciwstawienie się stopniowej erozji naszego gatunku, spowodowanej przez postęp dokonujący się w medycynie? Jak bardzo negatywny wpływ na ewolucję człowieka ma dostępność do badań, lekarstw i szczepionek, patrząc z perspektywy natury pozwalającej przetrwać tylko silnym osobnikom, bezwzględnie eliminując słabych i chorych? A może perspektywa człowieczeństwa rządzi się innymi prawami?

John, pracownik naukowy, i Naomi Klaesson, zajmująca się public relations, po śmierci czteroletniego synka Halleya, decydują się na wzmocnienie organizmu przyszłego dziecka poprzez wyeliminowanie chorobotwórczego genu, którego oboje są nosicielami. Genetyk, Leo Dettore, właściciel prywatnej kliniki, obiecuje im uwolnić potomstwo od ryzyka dziedziczonych słabości, zaburzeń i dysfunkcji. Moją możliwość zdecydowania się praktycznie na każdy wariant modyfikowania genów, celowego zmieniania cech, tak aby dziecko spełniało wszystkie stawiane mu oczekiwania i wyzwania. Do jakiego stopnia John i Naomi zdecydują się poprawić genetyczny zapis, uczynić dziecko wyjątkowym, by nie stało się zakładnikiem losowego wyboru? Czy do końca zdają sobie sprawę, na jakie niebezpieczeństwo narażają potomstwo? Jakim wyzwaniom będą musieli stawić czoło? Ile wyznaczników nie uwzględnili w rozważaniach i selekcji?

Trzeba przyznać, że autor potrafi budować napięcie, zaskoczyć kierunkiem rozwinięcia się akcji, doprowadzać powieściowe wątki do fascynującego punktu, aby za chwilę znów pomieszać nam szyki w snutych przypuszczeniach. Czarny bohater, wyjątkowo podstępny i perfidny, tylko do pewnego stopnia liczymy się z jego błyskotliwością, wizjonerstwem, konsekwencją i wiernością wyznawanym ideom naukowym. Znakomicie wykreowane profile matki i ojca, łatwo jest się z nimi identyfikować i odczuwać targające nimi sprzeczne emocje, nie są krystalicznie piękni i prawi, ale przez to bardziej wiarygodni i przekonujący. Jedyne czego zabrakło mi w tej frapująco plecionej opowieści, to bardziej spektakularnego zakończenia, dosadniejszego w wymowie i wydźwięku, aby jeszcze mocniej zaakcentować moralne dylematy i konsekwencje zabawy człowieka w boga.

Zajmujący thriller, początkowo prowadzony w wolnym rytmie, z czasem jednak nabiera szybkości. Z jednej strony współczujemy głównym bohaterom, a z drugiej strony chciałoby się wykrzyknąć, że to, co ich spotkało, stało się niejako na ich własne życzenie. Jakby kolejne ostrzeżenie, aby nie wyręczać natury, nie odbierać należnych jej praw w procesie kształtowania gatunków, nawet jeśli dotyczą one człowieka. Szczypta prowokacji, aby zastanowić się, do czego nieuchronnie prowadziłoby zastosowanie modyfikacji genetycznych na człowieku, jak choćby stworzenie skonkretyzowanych klas i podklas ludzi. Chętnie obejrzałabym film inspirowany tą książką.

4.5/6 - warto przeczytać
thriller, 512 stron, premiera 11.04.2017 (2011), tłumaczenie Paweł Lipszyc
Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Albatros. :)