SYMFONIA ŚMIERCI

JØRGEN JÆGER

OLE VIK tom 3

"Sprawa (kryminalna) jak cebula, trzeba obierać z niej kilka warstw.”

Skaczę po serii, losowo trafiam na tomy ("Pisane krwią", "Kameleony"), ale nie przeszkadza mi to, gdyż zagadki kryminalne za każdym razem są inne. Może tracę nieco na rozwoju otoczki obyczajowej otaczającej kluczową postać, jednak jest na tyle zgrabnie i zręcznie prowadzona, że gładko wchodzę i poruszam się w niej. "Symfonia śmierci" długo trzyma w niepewności w przypuszczeniach odnośnie tożsamości czarnego charakteru powiązanego z przestępstwami. Intryga nie należy do mocno złożonych, ale do nieźle pokręconych już tak, a takie właśnie lubię.

Ole Vik, wraz z kolegami z wydziału kryminalnego, mierzy się z kimś, kto wykazuje się wyjątkową umiejętnością planowania niecnych czynów i wdrażania ich ze szczególną drobiazgowością. W wyjaśnieniu sprawy nie pomagają lodowaty powiew przeszłości i rozległa sieć tajemnic. Podoba mi się finałowa odsłona, szczególnie mocno nie zaskakuje, ale logicznie wszystko łączy. Czytając książki Jørgena Jægera trzeba wykazać się cierpliwością w podążaniu za opisami pełnymi detali. Mnie to odpowiada, gdyż uruchamia wyobraźnię w przenoszeniu się na miejsce, do sytuacji i w przeżycia bohaterów. Ogromny plus za uwzględnienie w kryminale norweskiej mentalności i społecznych problemów. Cecile, jedna z czołowych postaci, stoi przed wyzwaniem walki z oprawcą i systemem prawnym, który zawodzi kobiety. To bardzo dramatyczna ścieżka fabuły, bazuje na rzeczywistych zjawiskach, liczbach i konsekwencjach. Powieść warto poznać.

4/6 – warto przeczytać
kryminał, premiera 01.08.2022 (2005)
tłumaczenie Iwona Zimnicka, lektor Paweł Paprocki
audiobook, 8 godzin i 33 minuty, audioteka, Word Audio Publishing International

LALECZKA

ROLAND BENITO tom 1

INGER GAMMEL, GAARD MADSEN

„Ludzkie zachowanie ma zawsze jakieś tło.”

Powieść pisana w stylu zwracającym uwagę na szczegóły opisów, stawiała nie tylko na ciekawą fabułę, ale również na społeczną otoczkę. Lubię bardzo rozbudowane powieści, ale osoby nastawione na szybką akcję musiały wykazać się cierpliwością. Kryminał sympatycznie wciągał, stopniowo budował napięcie, przywiązywał do licznych bohaterów, ciekawie sportretowanych i prowadzonych. Czasami postaci wychodziły ze stalowych ram i robiły coś nieoczekiwanego, nawet dla samych siebie, i ulegały nielogicznemu myśleniu. Potraktowałam to jako uwypuklenie ludzkich wad i obsesji, z których wypływają mroczne myśli i czyny. Jako wielki zbieg okoliczności, wręcz nieprawdopodobny, przedstawiał się fakt spotkania Anne i Danny'ego. Nieco popsuł mi odbiór przygody czytelniczej, tym bardziej, że pojawiło się kilka o mniejszej randze wyskoków wykraczających poza wiarygodność.

Zaskoczeniem była bezskuteczność organów ścigania, aktywnie włączonych w śledztwo, jednak osiągających minimalne wyniki i dających się wyprzedzić innym. I tu również uznałam, że był to celowy zabieg autorki na potrzeby powieści, aby pokazać rzeczywiste a nie rozdmuchanie fakty. Wiele elementów sensacji ubarwiało rozciągnięty scenariusz zdarzeń, ale stopniowo odkrywało karty w stanie chorego umysłu i tego, co naprawdę się działo. Pomysł ze zmiennym narratorem dawał urozmaicenie perspektyw i tła okoliczności, szkoda tylko, że ucierpiało głębsze wejście w zaproponowane wątki. Anne jako młoda i ambitna dziennikarka przekonywała dociekliwością i szybkością działania. Camilla, fotograf bez etatu, wróciła po roku zawieszenia zawodowego i traumatycznego przeżycia. Rolanda, śledczego, którego ciężko było do końca rozszyfrować i wyrobić sobie o nim opinię, chciałabym jeszcze kiedyś spotkać. Dania, Jutlandia, Aarhus stanęli przed wyzwaniem rozwiązania sprawy małej dziewczynki uduszonej gołymi rękami, jej ciało odnaleziono w kontenerze na śmieci. Jak należało połączyć luźne końce śladów w nitkę doprowadzającą do kłębka wyjaśnień?

4/6 – warto przeczytać
kryminał, premiera 31.08.2021 (2008)
tłumaczenie Edyta Stępkowska , lektor Tomasz Sobczak
audiobook, 6 godzin 1 minuta (część 1), 6 godzin i 3 minuty (część 2)

TERROR

FREDERIC BROMAN tom 3

HÅKAN ÖSTLUNDH

"To, że okazja czyni złodzieja, było tylko półprawdą, złodziej przede wszystkim rodzi się sam.”

I znów zawędrowałam w czytelniczej przygodzie na Gotlandię, wyspę, na której tak wiele mrocznego dzieje się w tej serii ("Wyspa strachu", "Nurek"). Autor zaczyna od mocnego uderzenia, natychmiast przykuwa uwagę odbiorcy dramatyzmem morderstwa i mnogością tajemnic. Na wierzch wypływają nienawiść i szaleństwo, zniszczenie i śmierć. Do głosu przebijają się koszmary z przeszłości i echa mrocznych czynów. Kiedy dochodzi do kolejnej tragedii, szwedzki skrawek lądu wzbudza grozę i rozpacz. Miejscowa policja próbuje rozeznać się w czymś, co zmienia ludzi w zaszczute zwierzęta. 

Powieść opiera się na wątkach kryminalnych, ciekawych od strony zapętlenia i dociekania prawdy, i rozbudowanej otoczce społecznej, wydźwięku współczesnych wyzwań imigracyjnych. Interesująco, z wyczuciem i przekonaniem, prowadzona jest sfera prywatna kluczowej postaci. Pojawiają się elementy thrillera i sensacji. Dokonuje się kilka zwrotów w scenariuszu zdarzeń, które budują napięcie i zaskakują interpretacją, lecz są łatwe do rozszyfrowania, zwłaszcza od trochę za połową książki, uważny czytelnik odnajduje wzór intrygi. Spotkanie z „Terrorem” zaliczam do udanych, wystarczająco dobrych i intrygujących, aby przyjemnie spędzić czas.

4.5/6 – warto przeczytać
kryminał, premiera 07.08.2023 (2006)
tłumaczenie Maciej Muszalski, lektor Marcin Stec
audiobook, 10 godzin i 3 minuty, Word Audio Publishing International

CIEMNOŚĆ

KOMISARZ HULDA tom 1

JAGNAR JÓNASSON

„Wściekłość jak piorun z piekła wykręca wszystkie członki, rozpala w oczach morze ognia.” Jón Vídalín

Islandia zawsze mnie fascynowała, także w ciemnych odsłonach powieściowych, wspartych surowością krajobrazu i atmosferą odizolowanych od świata małych miasteczek. I tego nie zabrakło w „Ciemności”, historii o mrocznej naturze człowieka zdolnej do morderczych czynów. Książka zakwalifikowana jako kryminał, jednak filarami okazały się obyczajowe wątki. Ciekawa kluczowa postać, targana wichrem wewnętrznych rozterek i refleksyjnych nut, autentyczna i przekonująca, ze względu na ich tematykę mogła być niekoniecznie zrozumiana przez młodszego czytelnika. 

Komisarz Hulda prowadziła śledztwa uczciwie i zapamiętale, wręcz na granicy obsesji, pracy poświęciła mnóstwo zdrowia i energii, a teraz zmuszona była odejść na emeryturę. Pustka w przyszłych planach, rozgoryczenie postawą przełożonych i współpracowników, wnikały głęboko w jej duszę, stanowiły trzon opowieści. Autor atrakcyjnie przedstawił Huldę, ze zrozumieniem kobiecych potrzeb i oczekiwań, lecz miałam wrażenie, że za bardzo się na tym koncentrował, wyjątkowo głęboko wszedł w jej myśli i odczucia. Konsekwencją było to, że brakowało iskry w intrydze, sprawie dotyczącej wyłowienia z wód zatoki ciała młodej kobiety, śledztwa umorzonego przez poprzednika policjantki, a według niej zawierającego przesłanki do dotarcia do prawdy. Na plus zaliczyłam opisy miejsc, pogody, krajobrazu, odludnych okolic oraz podmiejskiej atmosfery budynków. Zaskakująca finałowa odsłona, aż ciarki mnie przeszły, kiedy zapoznawałam się z nią. Książka dla czytelników gustujących w kryminałach o lżejszych barwach i zagadkach, za to z bogatą i rzetelnie potraktowaną otoczką obyczajową, krążącą wokół głównej bohaterki serii.

3.5/6 – w wolnym czasie
kryminał obyczajowy, premiera 20.09.2028 (2015)
tłumaczenie Małgorzata Stefaniuk, lektor Ewa Konstancja
audiobook, 7 godzin i 43 minuty, audioteka

NAJWIĘKSZY LĘK

LINWOOD BARCLAY

"Życiem każdego z nas manipulują niewidzialne siły.”

A w ekstremalnych sytuacjach zdarza się, że intensywność tych sił sprzysięga się przeciwko nam, uderza w najczulsze miejsca, przywołuje ból straty najbliższej osoby z rąk mrocznej natury człowieka i prowokuje do podejmowania niekoniecznie rozsądnych decyzji, graniczących nawet z szaleństwem, lecz usprawiedliwianych potrzebą chwili i zdarzeń. Kiedy w niewyjaśnionych okolicznościach znika córka Tima, po początkowej fazie ogłuszenia nieprawdopodobieństwem faktu, ze względu na minimalne zainteresowanie sprawą ze strony policji, mężczyzna rozpoczyna śledztwo na własną rękę. 

Kluczowa postać może nieco drażnić gorącym temperamentem i ironicznym zachowaniem, lecz z czasem do pewnego stopnia zdobywa sympatię czytelnika. Linwood Barclay kładzie spory nacisk na odmalowanie wewnętrznych przeżyć głównego bohatera, okoliczności i motywów stojących za postawą. Impulsowe myśli i czyny znajdują uzasadnienie od strony emocjonalnej, chociaż im większe kręgi zatacza dochodzenie, tym bardziej podążają tropem sensacji i bardziej wymykają się realności. Intryga zyskuje na intensywności i dynamiczności, kręgi tajemnic coraz bardziej zacieśniają się, to spory kontrast w stosunku do tego jak początkowo przeciągane jest napięcie. Mniej cierpliwych odbiorców może lekko przyblokować nacisk pisarza na uwzględnienie mnóstwa detali w opisach, niekoniecznych dla prowadzenia akcji, lecz nadających kierunek, klimat i pożywkę dla wyobraźni. W finałowej odsłonie thriller przybiera cechy luźniejszego horroru. Powieść sympatycznie umiliła mi czas, wciągnęłam się w scenariusz zdarzeń, atmosferę niepewności, emocje kluczowej postaci. I chociaż zagadka nie wydawała się zbyt złożona, to dysponowała siłą przyciągania i roztaczała urok chęci odkrywania prawdy. Przygody czytelniczej nie oceniam wysoko, ale nie żałuję, że sięgnęłam po nią, sprawdzę odbiór innych książek autora.

3.5/6 – w wolnym czasie
thriller kryminalny, premiera 31.08.2011 (2009)
tłumaczenie Jan Kraśko, czyta Filip Kosior 
audiobook, 10 godzin i 15 minut

NUREK

FREDERIC BROMAN tom 2

HÅKAN ÖSTLUNDH

„Stawiała opór, nie chciała, aby znowu ogarnęły ją ciemności, ciemności nocy i serca. Była tam śmierć...”

Pierwszy tom („Wyspa strachu”) pozwalał przypuszczać, że czytelnika czeka bardzo zajmująca seria kryminalna z ambitnym i dociekliwym inspektorem Frederikiem Bromanem w roli głównej. Przeczucia potwierdzają się. Główny bohater to ciekawa i przekonująca postać, łatwo zdobywa sympatię czytelników. Chętnie śledzimy jego policyjne zmagania, sporo też dowiadujemy się o życiu prywatnym mocno uzależnionym od specyfiki pracy. Podoba mi się, kiedy ścieżka zawodowa głównego bohatera splata się z prywatną, nadaje to większej wiarygodności i złożoności kreowanej rzeczywistości. 

Jak przystało na szwedzki kryminał, również w drugiej odsłonie serii „Nurek” opisy uwzględniają dużą szczegółowość, działają na wyobraźnię i wciągają w klimat. Gotlandia jako miejsce akcji znakomicie sprawdza się, podobnie jak zalane wyrobisko wapienne, gdzie odnaleziono zwłoki płetwonurka. Oczywiście, nie może zabraknąć sekretnej mrocznej przeszłości wplecionej w intrygę. Pozornie prawdziwe wspomnienia naprowadzają na fałszywe tropy, przywołują na pierwszy plan zwodnicze detale, szczelnie ukrywają prawdę. A to, co kryje się w mroku, przyciąga z wielką siłą. Wiele nieoczekiwanych zwrotów akcji nakręca napięcie, solidnie budowany krok po kroku ciąg zdarzeń, zgrabnie intensyfikowane dreszczyki emocji. Thriller kryminalny zapewnia mocną i frapującą rozrywkę, zwłaszcza osobom lubiącym zanurzać się w pięknych sceneriach, z postaciami zgrabnie ukrywającymi ciemne historie natury człowieka.

5/6 – warto przeczytać
thriller kryminalny, premiera 24.03.2023 (2005)
tłumaczenie Patrycja Włóczyk, czyta Marcin Stec
audiobook, 11 godzin i 57 minut, Word Audio Publishing International

KAMELEONY

OLE VIK tom 2

JØRGEN JÆGER

"W jeden z pierwszych marcowych dni pewien mężczyzna i pewna kobieta umówili się na randkę w pokoju 2007 w hotelu...”

Czwarty tom serii o lensmanie Ole Viku ("Pisane krwią") sprawił lepsze wrażenie niż drugi mniej trzymający w napięciu, zwłaszcza po połowie "Kameleony" stały się lekko nijakie. Śledztwo przyjmowało przewlekle rozciągnięte fragmenty, w których praktycznie niewiele się działo. Nie mogłam jednak odmówić ciekawego pomysłu na fabułę, chociaż momentami prostego, i zaskakującego obrotu spraw w odniesieniu do tożsamości czarnych charakterów. We wczuciu się w akcję przeszkadzały łaskawe zbiegi okoliczności i naciągane łuty szczęścia obejmujące kluczowe postaci. I jeszcze trudne do uwierzenia, aczkolwiek możliwe w skrajnych przypadkach, nadludzkie zasoby sił u ekstremalnie wyczerpanych organizmów. 

Na plus zaliczyłam znakomicie poprowadzoną charakterystykę postaw i osobowości komendanta. Ściągała do realiów zachowań wielu osób stojących u władzy oraz w policyjnym środowisku. Autor wybrał jako tło powieści problemy Norwegii powiązane z rynkiem narkotyków i uzależnień, kraju stojącego wysoko w statystykach przedawkowania i restrykcjach leczenia. Wyraziście ukazał społeczne realia znaczącej grupy ludzi w zderzeniu z obrazem najlepszego, według światowych statystyk, kraju do życia. Stopniowo odnajdywałam klocki w układance śledztwa dotyczącego seryjnych napadów na banki, postrzeleń, prób zamachu, morderstw i porwań. „Kameleony” interesująco wypełniły wolny czas, lecz spodziewałam się mocniejszego trzymania w napięciu i głębszej zagadki detektywistycznej. Wyrobiony styl narracji i głos lektora sprzyjały wsłuchiwaniu się w książkę.

3.5/6 – w wolnym czasie
kryminał, premiera 22.06.2022 (2004)
tłumaczenie Iwona Zimnicka, czyta Paweł Paprocki
audiobook, Word Audio Publishing International, godziny 7 godzin i 36 minut

PISANE KRWIĄ

OLE VIK tom 4

JØRGEN JÆGER

"Twarde drzewo potrafi się złamać jak zapałka, gdy wiatr dmucha naprawdę mocno, a giętkie przechyla się i prostuje, kiedy wichura minie.”

Przygodę z lensmanem Ole Vik zaczęłam od końca. Nie miałam świadomości, że to seria i natknęłam się akurat na czwarty tom. Każdą odsłonę można czytać niezależnie w aspekcie zagadki kryminalnej, zaś w sferze obyczajowej lepiej podążać tropem właściwej kolejności. Inspiracją do napisania książki stały się prawdziwe wydarzenia. Autor uwzględnił odpisy wzbudzających grozę listów z pogróżkami od szaleńca i prywatny dramat jego rodziców. „Pisane krwią” spodobało mi się, zwłaszcza, że lubię norweski klimat kryminałów, stawiających na coś więcej niż czystą intrygę, nawiązujących do istotnych aspektów współczesnego stylu i kultury życia. Miałam czas na śledzenie zagadki w scenariuszu zdarzeń, ale i na zastanowienie się nad poruszanymi zagadnieniami z tła powieści. 

Spokój miasteczka wywrócił się do góry nogami, gdyż starannie przygotowane akcje zabójstw mroziły krew w żyłach i wprawiały ludność w zatrwożenie. Przerażająco dobrze przemyślane zabójstwa utrudniały pracę śledczych, pojawiały się wciąż nowe pytania. Policjanci krążyli wokół tych samych informacji i próbowali dopasować elementy mrocznej układanki, jedne pasowały od razu, inne dopiero z czasem, pozostałe wymagały dłuższego okresu, by odsłonić wierzchnią stronę. Ole Vik skupiał się dokładnie na tym dochodzeniu, w danym momencie tylko jednym zajmował się, dlatego brakowało mi towarzystwa kontynuowania rozpoczętych śledztw. Taka jednotorowość docierania do prawdy nie urozmaicała powieści. Dodatkowo, niemrawość śledztwa mogła zawieść czytelników oczekujących dynamicznych rytmów, zwłaszcza, że pewne aspekty powinny wcześniej zaistnieć w podejrzliwości lensmana. Zdarzały się mało realne incydenty, przyspieszały finałową odsłonę, lecz nie wybrzmiewały prawdopodobnie. „Pisane krwią”, mimo kilku zastrzeżeń, wywołało dobre wrażenia czytelnicze, wpasowało się w słuchanie książki i jednoczesne wykonywanie innych czynności, chętnie sięgnę po wcześniejsze tomy.

4/6 – warto przeczytać
kryminał, premiera 01.06.2023 (2007)
tłumaczenie Iwona Zimnicka, lektor Paweł Paprocki
audiobook, Word Audio Publishing International, godziny 7 godzin i 36 minut

LATO TAJEMNIC

KLUB MARTINI tom 2

TESS GERRITSEN

„Lampart nie zrzuca cętek.”

Lekka przygoda na wakacyjne zaczytanie lub wysłuchanie, co prawda wiele w niej kryminalnych nut, sensacyjnych elementów i thrillerowskiej atmosfery, jednak nie była to mocno angażująca lektura. Pierwszy tom serii („Wybrzeże szpiegów”) wywoła we mnie więcej emocji i chęci podążania za intrygą, ale drugi też miał swój urok. Wprowadzał letnią atmosferę podszytą sytuacyjnym humorem, zwłaszcza w odsłonie dialogów. Kontynuacja pomysłu z udziałem w akcji byłych szpiegów CIA należała do udanych, co nie znaczy, że nie przeszkadzały infantylne zachowania bohaterów. Relaks przy książce uzależniony był zatem od urlopowego nastawienia, bez większych oczekiwań, za to z wpasowaniem w plażowanie i hamakowanie.

Śledztwo w sprawie zaginięcia nastolatki przybierało łatwe do rozszyfrowania i przewidzenia kierunki, mimo że wzbogacono je o przeszłość z lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku. Tym niemniej, sympatycznie patrzyło się na stopniowe odkrywanie tajemnic, wiele niewiadomych konkurowało o prym w ujawnianiu prawdy, zaś komendantka policji Jo Thibodeau musiała radzić sobie z wpływową rodziną i wścibskimi emerytami, oraz kwestionować wszystko i wszystkich.  Inne książki Tess Gerritsen zaprezentowane na Bookendorfinie to: „Śladem zbrodni”, "Sekret, którego nie zdradzę", "Wysłuchaj mnie", "Studentka", "Ścigana", "Z zimną krwią", "Prawo krwi", "Kształt nocy", "Osaczona", "Czarna loteria", "Bez odwrotu", "Telefon o północy", "Igrając z ogniem", sprawdźcie, które gwarantują gorączkowe poznawanie.

3.5/6 – w wolnym czasie
sensacja, premiera 26.03.2025
tłumaczenie Jan Kraśko, lektor Maciej Kowalik
audiobook, 8 godzin i 10 minut