KANIBALE. SYLWETKI MORDERCÓW

CHRISTOPHER BERRY-DEE, VICTORIA REDSTALL

„Edward Gein miał dwie twarze. Jedną pokazywał sąsiadom. Drugą pokazywał tylko zmarłym.” Steven Points, „Daily Journal”

Jedna z lepiej napisanych książek przez Christophera Berriego-Dee. Tematyka uwzględniona nie tylko od strony konkretnych przypadków morderców, ale również historii kanibalizmu. To, co nam wydaje się szczególnie odrażające i nie do pomyślenia, dla innych w sytuacji wynikającej z walki o przetrwanie lub o podłożu rytualnym staje się czymś koniecznym lub zwyczajnym. Trudno sobie wyobrazić, że spożywanie ludzkiego mięsa sprawia radość, przepełnia groza, kiedy o tym pomyślimy, a jednak znajdują się jednostki w tym gustujące. 

Autorzy szeroko przybliżają aspekty powiązane z konkretnymi zwyrodnialcami skazanymi przez prawo, opisują ich życiorysy i sposób działania, przytaczają wypowiedzi i listy do rodzin ofiar, relacjonują pracę detektywów. Zaglądają w mroczną otchłań sekt, miejsc i ludzi, na cmentarne procedery, w masakryczne zdjęcia, na ludzką skórę jako materiał do wytwarzania użytkowych przedmiotów. Materiał logicznie uporządkowany, książkę można czytać strona po stronie lub wyrywkowo, aby za długo nie przebywać w umysłach odrażających seryjnych morderców i aktach kanibalizmu. Na Bookendorfinie przedstawiłam także inne książki Christophera Berriego-Dee ("Rozmowy z psychopatami. Żony i kochanki", „Rozmowy z psychopatami. Masowi mordercy i szaleńcy”, "Rozmowy z seryjnymi mordercami. Stalkerzy", "Rozmowy z seryjnymi mordercami. Głosy zza krat", "Rozmowy z seryjnymi mordercami. W otchłani zła", "Rozmowy z seryjnymi mordercami. Najgorsi na świecie", „Rozmowy z seryjnymi mordercami”, „Rozmowy z psychopatami”, „Rozmowy z seryjnymi morderczyniami”).

4.5/6 – warto przeczytać
literatura faktu, 288 stron, premiera 25.10.2023 (2011), tłumaczenie Radosław Madejski
Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Czarna Owca.

ROZMOWY Z PSYCHOPATAMI. ŻONY I KOCHANKI

CHRISTOPHER BERRY-DEE

„Kto tańczy z diabłem, ląduje w piekle.” Lorraine Heath, In Bed with the Devil

Christopher Berry-Dee konsekwentnie ciągnie serię, wyciska z niej, ile tylko się da. Bazuje na tych samych gromadzonych latami materiałach, obejmujących studiowanie dokumentów, przeglądanie fotografii, odwiedzanie miejsc zbrodni, rozmawianie z policjantami, przeprowadzanie wywiadów i prowadzenie korespondencji z seryjnymi mordercami. W każdej książce zmienia nieco ujęcie mrocznej sfery ludzkiej natury, najciemniejszych zakamarków ludzkiej duszy. W najnowszej uwagę poświęca żonom, partnerkom, kochankom, krewnym, przyjaciołom i znajomym bestialskich przestępców. Powielanie informacji, chociaż pod innym kątem, wydaje się mało satysfakcjonujące czytelniczo, jednak nie można odmówić pragnienia dotarcia do prawdy o złowrogich bestiach, wciągania w długie cienie koszmarów zbrodni, skrywanych powodów, niezdefiniowanych uzasadnień, braku szacunku wobec ludzkiego życia, pomijania konsekwencji obrania skrajnej ścieżki przemocy, wywoływania bólu, cierpienia i traumy wykraczających poza skalę odbioru i człowieczeństwa. 

Poznawanie mrożących krew w żyłach historii i zgłębianie psychiki morderców to jeden aspekt. Drugi to analizowanie pokrętnej i amoralnej psychiki fanek skazanych morderców, walczących o ich miłość, marzących o posiadaniu dzieci z nimi. Potwierdza się, że niezbadana otchłań ludzkiej psychiki, nawet po wiekach studiowania, potrafi zaskoczyć absurdem, wstrętnie wybrzmieć i wypaczyć się obojętnością. Ujawnia się przerażająca prawda o mniej lub bardziej świadomym milczeniu ze strony życiowych partnerów seryjnych morderców, a przecież nawet perfekcyjne maskowanie od czasu do czasu trąca dzwonek alarmu nienormalności i niebezpieczeństwa. Kwintesencja zła charakteryzuje się egoistyczną manipulacją, ekstremalnym narcyzmem, odrażającym sadyzmem, złowrogim spojrzeniem, podstępnym aktorstwem. Nie wszystko da się podpiąć pod niewidzenie, łatwowierność i głupotę. Berry-Dee w zgrabnym stylu, spory postęp w tym zakresie w porównaniu z poprzednimi książkami, przywołuje profile seryjnych morderców i popełnione zbrodnie. Czasem za mocno wikła się w szczegółowość, przywołuje zbędne detale, ale przyjmuję to jako swoisty styl opowiadania o gwałtach i mordach. Ten kierunek książki odpowiednio przygotowany i przedstawiony, konkretne przypadki i około tematyczne wtrącenia. 

Natomiast czuję wielki niedosyt w omawianiu podtytułowej tematyki. Publikacja powinna w większym stopniu zagłębić się w psychikę kobiet spędzających część życia z mordercami, czy mężczyzn żyjących z morderczyniami. Jestem zwolennikiem wnikliwszego zajrzenia w głąb duszy człowieka, który osobliwie nie dostrzega zła towarzyszącemu mu w codzienności, albo zbija fortunę na opowieściach o znajomości ze skazańcem. Autor zaledwie dotyka wierzchołka góry lodowej zagadnień. Wyłapałam kilka nieścisłości i zmierzyłam się z ignorowaniem autopromocji i przechwałek Berriego-Dee, choć i tak było ich mniej niż poprzednio („Rozmowy z psychopatami. Masowi mordercy i szaleńcy”, "Rozmowy z seryjnymi mordercami. Stalkerzy", "Rozmowy z seryjnymi mordercami. Głosy zza krat", "Rozmowy z seryjnymi mordercami. W otchłani zła", "Rozmowy z seryjnymi mordercami. Najgorsi na świecie", „Rozmowy z seryjnymi mordercami”, „Rozmowy z psychopatami”, „Rozmowy z seryjnymi morderczyniami”).

4/6 – warto przeczytać
literatura faktu, 254 stron, premiera 12.10.2022, tłumaczenie Tomasz Wyżyński
Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Czarna Owca.

ROZMOWY Z PSYCHOPATAMI. MASOWI MORDERCY I SZALEŃCY

CHRISTOPHER BERRY-DEE

"Najdziksze zwierzę nie jest tak krwiożercze jak człowiek, kiedy działa pod wpływem niepohamowanych namiętności i rozporządza odpowiednią siłą." Plutarch

Książki Christophera Berriego-Dee są specyficzne, niezbyt wysoko lokowane wśród reprezentantów literatury faktu, ale chętnie w nie wchodzę. Fascynuje mroczna odsłona ludzkiej duszy, poznanie skrajnych negatywnych zachowań w celu eliminacji ze społecznej sfery. Ciekawi rozpatrywanie źródeł, aktywizacji i przebiegu postaw psychopatycznych. W ósmej odsłonie cyklu rozmów z potwornymi zbrodniarzami autor wyjątkowo mniej koncentruje się na dialogach i korespondencji, a bardziej na wysuwanych wnioskach i interpretacjach. Krytykuje szeroki dostęp do broni o dużej sile rażenia. Ukazuje zagrożenia i bezpośrednie przykłady tragicznego użycia broni. Porównuje z angielską rzeczywistością jako potwierdzenie wysuwanych tez. 

Pokazuje jak głębokie pretensje do społeczeństwa, poczucie odrzucenia, żądza zemsty, wyładowanie wściekłości, naszpikowanie stresem, pragnienie zabijania niewinnych ofiar, mogą szybko i łatwo doprowadzić do dramatów. Nigdzie nie ma tak wysokiego wskaźnika masowych morderstw i inspiracji do naśladownictwa jak w USA. Wojskowe karabiny, pistolety maszynowe, materiały wybuchowe, trucizny, ciężarówki, samoloty. Wszystko staje się narzędziem masakry w rękach osób z pokręconą mroczną psychiką i działających w amoku. Autor wyjaśnia, czym różni się morderstwo masowe od seryjnego. Nie udaje się mu to w przypadku morderstwa masowego i masakry, wskazuje mniejszą ilość przykładów niż się spodziewałam, a zależało mi na właśnie na tym rozróżnieniu. O dziwo, w tym tytule Berry-Dee mniej stawia na promocję siebie i własnych dokonań, chociaż nie brakuje odwołań do wyjątkowości badań przez niego przeprowadzanych i zaliczenia się do wybitnych wykładowców. Taki już egocentryczny typ. Książka napisana w bardziej niż zazwyczaj zwięzłym, konkretnym i przemyślanym stylu, ale i tak natykam się na mało znaczące szczegóły i powtórzenia. 

"Rozmowy z psychopatami. Masowi mordercy i psychopaci" traktuję jako kolejną cegiełkę w odkrywaniu mentalności psychopatów, próbę zrozumienia spustu agresji, rozważań o prewencji chorych maniakalnych fantazji doprowadzających do prawdziwych koszmarów. Narracja bazuje na sarkazmie, ironii, czasem grotesce. Bezpośredniość opisów zbrodni jedynie dla ludzi o mocnych nerwach. Sporo krwawych w skutkach kamyków wrzuconych do środowiska psychologów i psychiatrów. Czy faktycznie możemy ufać ich kompetencjom? Zerknij na wcześniejsze książki tego autora przedstawione na Bookendorfinie ("Rozmowy z seryjnymi mordercami. Stalkerzy", "Rozmowy z seryjnymi mordercami. Głosy zza krat", "Rozmowy z seryjnymi mordercami. W otchłani zła", "Rozmowy z seryjnymi mordercami. Najgorsi na świecie", „Rozmowy z seryjnymi mordercami”, „Rozmowy z psychopatami”, „Rozmowy z seryjnymi morderczyniami”).

4/6 - warto przeczytać
literatura faktu, 246 stron, premiera 23.02.2022 (2021), tłumaczenie Tomasz Wyżyński
Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Czarna Owca.

ROZMOWY Z SERYJNYMI MORDERCAMI. STALKERZY

CHRISTOPHER BERRY-DEE

"Splątane tkamy pajęczyny, kiedy kłamiemy i zwodzimy!" Walter Scott

Christopher Berry-Dee zagłębia się w umysły najpodlejszych ludzi na świecie, najgorszych szumowin, drapieżnych bestii, wcielonego zła. Przedstawia odrażające czyny seryjnych morderców, dla których życie drugiego człowieka nic nie znaczy, podobnie jak zadawany im ból. Przygląda się stalkerom, jak śledzą ofiary z ukrycia, uporczywie prześladują, stosują wyrafinowane podstępy, perfidnie manipulują, fiksują się na punkcie danej osoby. Kiedy mroczne podszepty dochodzą do głosu, intensyfikuje się pragnienie prześladowania i nękania, dochodzi do kradzieży, oszustw, bezpośrednich napaści, gwałtów, aktów sadyzmu, często kończy się morderstwem. Siła napędową są chore wyobrażenia, złamanie poczucia wartości, zaburzenie bezpieczeństwa, cierpienie i gehenna. Nie mają żadnych obiekcji, zastawiają pułapki, fałszują tożsamość, podstępnie szantażują, nikczemnie naciągają.

Autor demaskuje fałszywe narracje stalkerów, przybliża mechanizmy uruchamiania się myśli zbrodniczych. Jakie emocje poprzedzają morderstwo, czy można rozszyfrować psychikę i motywy popychające ku złu? Przygląda się stosowanym przez stalkerów kamuflażom i przynętom. Wskazuje na aspekt planowania i premedytacji. Wchodzi w aspekty obserwacji i podglądania. Rozpatruje modus operandi i pozostawianie sygnatur. Zbiera informacje o ulubionym typie ofiar. Poznaje miejsca zbrodni opowiadające zatrważające historie. Rozpatruje zagadnienia związane ze sporządzaniem profili psychologicznych. Berry-Dee wykazuje, że polowanie na ludzkie ofiary od stuleci opiera się na tych samych zasadach i imperatywach. Współcześnie oprawcy dysponują nowymi narzędziami, technologiami internetowymi i mobilnymi. Uwzględniajmy to w komunikacji, zdradzaniu informacjami o sobie, angażowaniu się w różne układy, aby uniknąć kontaktów z przestępcą. Między rozdziałami wkradają powtórzenia, dobrze byłoby je wyeliminować. Siódma książka Christophera Berry-Dee, po którą sięgnęłam, wcześniej poznałam "Rozmowy z seryjnymi mordercami. Głosy zza krat", "Rozmowy z seryjnymi mordercami. W otchłani zła", "Rozmowy z seryjnymi mordercami. Najgorsi na świecie", „Rozmowy z seryjnymi mordercami”, „Rozmowy z psychopatami”, „Rozmowy z seryjnymi morderczyniami”.

3.5/6 - w wolnym czasie
literatura faktu, kryminologia, 264 strony, premiera 28.07.2021 (2009)
tłumaczenie Tomasz Wyżyński
Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Czarna Owca.

ROZMOWY Z SERYJNYMI MORDERCAMI. GŁOSY ZZA KRAT

CHRISTOPHER BERRY-DEE

"Oskarżona nieustannie zmienia maski i pokazuje ludziom to, co chce. Nawet ja nie wiem, kim jest prawdziwa Melanie McGuire."
Patricia Prezioso, z-ca prokuratora stanowego podczas procesu

Szósta książka Christophera Berry-Dee, którą poznałam ("Rozmowy z seryjnymi mordercami. W otchłani zła", "Rozmowy z seryjnymi mordercami. Najgorsi na świecie", „Rozmowy z seryjnymi mordercami”, „Rozmowy z psychopatami”, „Rozmowy z seryjnymi morderczyniami”). Chociaż autor nadal odcinał kupony od dobrze przyjętego przez czytelników pomysłu na publikację, permanentnie rozpatrywał niemal ten sam zestaw przypadków, to jednak poza powielanym materiałem znalazłam informacje, na które jeszcze nie natknęłam się, bądź stanowiły uzupełnienie. Autor przeprowadził wywiady z blisko trzydziestoma najsłynniejszymi seryjnymi mordercami i wielokrotnymi zabójcami. Prowadził też z nimi bogatą korespondencję. Listy, jakie otrzymał od oprawców, znalazły się w publikacji. Zwierzenia, wypowiedzi i relacje więźniów stanowią cenny materiał do badań dla psychologów, psychiatrów, funkcjonariuszy organów ścigania, zwykłych czytelników przyciągniętych rozpatrywaniem źródeł mrocznej strony ludzkiej natury. Zrozumienie funkcjonowania psychopatycznej psychiki morderców, to poznanie prawdziwej natury zła, dotarcie do sekretów dysfunkcyjnych umysłów i przyczyn popełnienia zbrodni.

Berry-Dee oddał głos Johnowi Robinsonowi, Melanie McGuire, Phillipowi Jablonskiemu, Keith Jesperson, Vivie Nash i Michaelowi Rossowi, morderców z wyrokiem spędzenia zza kratami reszty życia lub w oczekiwaniu na egzekucję. Przybliżył charakterystykę sprawców, profil psychologiczny, popełnione zbrodnie, życiowe doświadczenia zbierane od dzieciństwa, a także skoncentrował się na ich ofiarach, aktywności organów ścigania, działalności prokuratury i obrony. Ponieważ znałam już większość elementów z zaprezentowanego materiału, nie czułam mocnego zaangażowania w poznawanie książki, z wyjątkiem listów pisanych przez sprawców. Natomiast, przyciągnęła mnie od strony psychologicznej próba odnalezienia odpowiedzi na pytania, dlaczego kobiety będące poza więzieniem piszą listy do seryjnych morderców, podziwiają ich osobowość, stają w obronie, a nawet wychodzą za nich za mąż? Czemu zwariowane fanki przysięgają miłość czystemu złu? A przecież wiele z nich cechuje wysoki poziom inteligencji. Chętnie zapoznałabym się z badaniami temu poświęconymi, szczegółową interpretacją, zestawieniem z męską częścią populacji postępującą podobnie. Może Berry-Dee napisze o tym książkę, z wielu stron podchodzi do rozpatrywania seryjnych morderców, może i tej perspektywie poświęci osobną publikację.

3/6 - w wolnym czasie
literatura faktu, kryminologia, 264 strony, premiera 28.07.2021 (2009)
tłumaczenie Tomasz Wyżyński
Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Czarna Owca.

ROZMOWY Z PSYCHOPATAMI. W OTCHŁANI ZŁA

CHRISTOPHER BERRY-DEE

"Kiedy je zobaczyłem, były już martwe." Michael Ross o swoich ofiarach

Piąta książka Christophera Berry-Dee, po którą sięgnęłam w ostatnim czasie ("Rozmowy z seryjnymi mordercami. Najgorsi na świecie", „Rozmowy z seryjnymi mordercami”, „Rozmowy z psychopatami”, „Rozmowy z seryjnymi morderczyniami”). I chociaż autor nadal odcina kupony od dobrze przyjętego przez czytelników pomysłu na publikację, permanentnie rozpatruje niemal ten sam zestaw przypadków, to jednak poza powielanym materiałem znajduję też informacje, na które jeszcze nie natknęłam się. We wstępie Berry-Dee zwraca uwagę, że ponowne opisy dawnych spraw, ujęte z różnych punktów widzenia, pozwalają na lepsze zrozumienie psychiki zabójców, a zatem wzbogacają wiedzę z kryminologii. Zgadzam się z tą opinią, ponieważ w dalszym ciągu zbyt mało wiemy o funkcjonowaniu psychiki ludzi zdolnych seriami pozbawiać życia innych. Właśnie dlatego warto rozbierać na czynniki pierwsze każde zjawisko maniakalnych morderców, precyzować mechanizmy funkcjonowania wcielonego zła.

W pierwszej części książki Christopher Berry-Dee wychodzi od teoretycznych rozważań, zaczyna od podstawowych zagadnień, przykładowo, kim jest seryjny morderca, czy można go rozpoznać, jakie różnorodnie rozkłada się zło, a następnie przechodzi do bardziej złożonych tematów, choćby sposobu funkcjonowania umysłu ludzkich bestii, co powoduje, że ludzie nie budzą w nich emocji, dlaczego stali się tym, kim są, jakie procesy zachodzą w ich w psychice w trakcie i po dokonaniu zbrodni. Informacje przekazuje przystępnie, nawiązuje do faktycznych zdarzeń, przytacza cytaty z rozmów ze skazańcami, dygresje i ciekawostki. Wciąż nie pozbył się nawyku wrzucania licznych elementów bezpośredniej autopromocji, a szkoda, bo mania lekkiej wyższości nie jest potrzebna, nawet jeśli wsparta wiedzą i doświadczeniem w rozmowach z mordercami, obniża wiarygodność.

Chwytam za tego typu publikacje, ponieważ ciekawie jest zagłębiać się w mroczną stronę ludzkiej osobowości, tam gdzie kryją się najbardziej przerażające motywy zbrodni i zatrważające źródła cierpienia. Rozpatrywanie czynników społecznych, środowiskowych, rodzinnych i biologicznych, przyczyniających się do kształtowania osobowości przestępczych, służy zrozumieniu i ułatwia zapobieganie. Druga połowa książki, poświęcona konkretnym przypadkom, wzbudza największe zainteresowanie. John Christie, Peter Kurten, Neville Heath, David Williams, Jodi Arias, Douglas Clark i Carol Bundy. Aspołeczne zaburzenia zachowania, dehumanizacja ofiary, poczucie władzy nad czymś nieodwracalnym, perfidny sadyzm i niczym nieskrępowana amoralność. Berry-Dee dosadnie wyraża opinie o seryjnych mordercach, tak jak sami byśmy chcieli, ale wstrzymuje nas sztucznie rozciągnięta poprawność prawna, społeczna i polityczna. Ukazuje absurdy tego, jak traktuje się zbrodniczych psychopatów w angielskich więzieniach w kontraście do innych państw, choćby USA, a przede wszystkim tego, co zwyrodnialcy zrobili ofiarom i ich bliskim. Przywołuje zasadność kary śmierci i wskazuje na znikomą efektywność więziennej resocjalizacji.

4/6 - warto przeczytać
literatura faktu, 248 stron, premiera 10.03.2021 (2019), tłumaczenie Tomasz Wyżyński
Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Czarna Owca.

ROZMOWY Z SERYJNYMI MORDERCAMI. NAJGORSI NA ŚWIECIE

CHRISTOPHER BERRY-DEE

"Stany Zjednoczone zamieszkuje zaledwie pięć procent populacji naszej planety, ale właśnie tam pojawiło się dotychczas więcej seryjnych morderców niż we wszystkich pozostałych krajach razem wziętych – łącznie siedemdziesiąt sześć procent."

Chwytam za tego typu publikacje, gdyż ciekawie jest zagłębiać się w mroczną stronę ludzkiej osobowości, tam gdzie kryją się najbardziej przerażające motywy zbrodni i zatrważające źródła cierpienia. Właśnie rozpatrywanie czynników społecznych, środowiskowych, rodzinnych i biologicznych, przyczyniających się do kształtowania osobowości przestępczych, pozwala zrozumieć przeszłość, ułatwia zapobieżenie.

„Rozmowy z seryjnymi mordercami. Najgorsi na świecie”, to kolejna książka Christophera Berry-Dee poświęcona psychopatom i seryjnym mordercom. Daje wgląd w psychikę zwyrodnialców, elementów decydujących o osobowości, z uwzględnieniem najbardziej odrażających czynów, nawet w skali kilkudziesięciu morderstw. Sporo materiału powielono z poprzednich publikacji („Rozmowy z seryjnymi mordercami”, „Rozmowy z psychopatami”, „Rozmowy z seryjnymi morderczyniami”), autor odcina kupon od dobrze przyjętego przez czytelników pomysłu na książkę. Jednak znalazłam też informacje, na które wcześniej nie natknęłam się.

Berry-Dee od wielu lat koresponduje z więźniami, otrzymuje osobliwe ankiety, przeprowadza wywiady, rozmawia z pracownikami więzienia, organów ścigania, wymiaru sprawiedliwości i środowiska medycznego. Wszystko, aby zrozumieć, co dzieje się w mrocznej strefie człowieka decydującego się na zabicie drugiej osoby, na powtarzanie czynu. Skąd rodzi się okrucieństwo, bestialstwo, brak empatii i szacunku do życia? Jak przebiega dzieciństwo seryjnych morderców? Dlaczego najbliższe otoczenie nie wychwytuje na czas odpowiednich symptomów? W jaki sposób udaje się zwyrodnialcom lawirować w działalności organów państwowych? 

Często instytucje mające przeciwdziałać morderstwom w dużym stopniu otwierają furtkę na ścieżkę przestępstw, wypuszczają z zamknięcia tych, którzy na to nie zasłużyli, nie skazują tych, którzy powinni otrzymać największy wymiar kary, nie łapią tych, którzy unikają ograniczenia wolności, nawet nie tyle z powodu inteligencji, co niekompetencji policji. Przyglądamy się życiu i ofiarom czterech seryjnych morderców (John Wayne Michael Gacy, Kenneth Alessio Bianchi, William George Heirens, John David Guise Cannan) i jednej zabójczyni (Patricia Wright). I jak to w książkach Christophera, sporo w tym autopromocji autora, stojącego po drugiej stronie barykady.

3.5/6 – w wolnym czasie
literatura faktu, 300 stron, premiera 30.09.2020 (2019), tłumaczenie Tomasz Wyżyński
Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Czarna Owca.

ROZMOWY Z PSYCHOPATAMI

CHRISTOPHER BERRY-DEE

"Psychopaci stanowią około jednego procenta populacji, ale nie wszyscy stają się przestępcami."

Po zapoznaniu się z książkami Berriego-Dee ("Rozmowy z seryjnymi mordercami", "Rozmowy z seryjnymi morderczyniami"), to "Rozmowy z psychopatami" najbardziej mi się spodobały, ponieważ prawdziwe historie zostały nie tylko szczegółowo przybliżone, ale również przedstawione w otoczce współczesnej nauki psychologicznej, a coś takiego jest wielkim magnesem dla wyobraźni i interpretacji. Co prawda, ktoś, kto przeczyta wszystkie wymienione tytuły, natychmiast dostrzeże styczne punkty, zazębiające się akapity i liczne powtórzenia, jednak tak wzmacnia się wydźwięk wiedzy o najsłynniejszych bestiach z morderczymi skłonnościami. Autor dokonuje rozróżnienia między pojęciem psychopaty i bestii, lecz dla mnie nie ma to aż tak dużego znaczenia, gdyż rozmiar szkód i masakr wyrządzonych przez obie opcje, szokuje i przeraża w równym stopniu. I jeszcze wskaźnik eskalacji mrocznych głębi umysłów potworów, wyraziście uwypuklający się podczas prowadzonej korespondencji i przeprowadzanych wywiadów przez światowej sławy kryminologa z najgroźniejszymi więźniami.

W tym tytule mniej szczegółowych życiorysów zwyrodniałych umysłów niż w innych książkach Christophera Berriego-Dee, ich miejsce zajmują rozważania na temat otchłani zdradliwego świata seryjnych morderców, przyczyn leżących u podstaw zachowań, cech identyfikujących spaczone i destrukcyjne osobowości. Bardzo mi odpowiadało zerknięcie w defekty ludzkich umysłów i iskier zapalnych niezrównoważenia psychicznego. Skąd brak żalu, skrupułów, wyrzutów sumienia, poczucia winy, a skąd skłonność do przemocy, wypaczona dbałość o własne interesy, świadome łamanie norm społecznych? Czy faktycznie szwankuje umiejętność odróżniania dobra i zła, a może prym wiedzie celowe oszustwo i manipulacja? Jakie formy diagnozowania nieokiełznanej i brutalnej tożsamości, tworzenia profili psychologicznych chorych umysłów, identyfikowania punktów zwrotnych, mają do dyspozycji specjaliści medycyny? Dlaczego narcyzom, okazującym przesadne wyobrażenie o własnej wartości, przypisuje się najwięcej zbrodni? Czy poznając perwersje i potrzeby psychopatów, uwzględniając indywidualnie przypadki, w tym rozszczepienia jaźni, udaje się stworzyć model ich rozpoznawania, przewidywania czynów, unikania wpadnięcie w pułapkę wyjątkowo ohydnych i przerażających gwałtów i morderstw? I na koniec, nieco drażni bogactwo autopromocji w narracji, intensywne podkreślanie własnych zasług i dokonań autora.

4.5/6 - warto przeczytać
literatura faktu (kryminologia), 286 stron, premiera 15.04.2020 (2017)
tłumaczenie Tomasz Wyżyński
Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Czarna Owca.

ROZMOWY Z SERYJNYMI MORDERCAMI

CHRISTOPHER BERRY-DEE

"Podobnie jak żyjące drzewo zawiera w sobie swój pierwotny rdzeń, w głębi każdego z nas istnieje Dziecko, którym kiedyś byliśmy. Stanowi ono fundament tego, czym się staliśmy, czym jesteśmy i czym będziemy." Rhawn Joseph

Kiedy miesiąc temu zapoznawałam się z "Rozmowami z seryjnymi morderczyniami" Christophera Berriego-Lee, publikacją będącą studium profili seryjnych zabójczyń i ich przerażających czynów, stwierdziłam, że z zainteresowaniem sięgnę po inną książkę autora, która wgryza się w tę tematykę, ale z perspektywy męskich kryminalistów. „Rozmowy z seryjnymi mordercami” okazały się publikacją ciekawą i szokującą. Rozmiar i jakość zbrodni bardzo przygnębiały, to relacje nie dla osób o słabych nerwach, nie fikcja literacka obdarzonego mroczną wyobraźnią pisarza, a faktyczne zdarzenia zbadane i przedstawione przez światowej sławy kryminologa śledczego. 

Staramy się jak najdalej uciekać od zła, a zwłaszcza w czystej postaci, aby umieć się przed nim bronić, trzeba je poznać, rozpracować, wyszukać współzależności i odrębności. Ale czym innym jest dostrzeżenie nieprawidłowości i symptomów, a czym innym zrozumienie i usprawiedliwienie. Berry-Dee wskazuje na konkretne oblicze zła, przedstawia ogrom krzywd wyrządzonych przez seryjnych morderców. Poszerza grupę nie tylko o bezpośrednie ofiary i oprawców, ale rodziny, przyjaciół i znajomych. Patrzymy na cierpienie w społecznym wymiarze. Dociekamy, na ile traumatyczne zdarzenia z dzieciństwa, potwierdzenie zespołu istnienia chromosomów XYY, rodzaj wykształcenia, mają wpływ na skalę przemocy i bezwzględności. Szukamy powtarzających się wzorów i statystyk. Potwierdzamy, że nie ma mowy, aby stały się czynnikami umniejszającymi zbrodnicze szaleństwo, skrajnie sadystyczne i wyrachowane, tworzące otoczkę kłamstw i negacji. Czy kryzys w życiu osobistym, dodatkowy stres, kłótnie rodziców, maltretowanie przez dorosłych, to główne wyzwalacze patologicznych prób zdobycia władzy, rekompensaty niepowodzeń, zemsty za krzywdy? A może już od początku niektórzy rodzą się pod gwiazdą zbrodni?

Przyglądając się zwyrodniałym umysłom, bestiom w ludzkiej postaci, potworom zamieszkującym w wypaczonych osobowościach, dostajemy odpowiedzi na pytania psychologów i kryminologów. Badając szczegółowo zbrodnie i prześwietlając zachowania sprawców, poszukując śladów modus operandi, zaglądamy w najmroczniejsze głębie ludzkiej psychiki. Książka ukazuje, co dzieje się, gdy przewagę ma dzikość, brutalność i dwulicowość. Poznajemy życiorysy sławnych seryjnych morderców, grozę czynów, rozmiar destrukcji psychiki. Zastanawiamy się, jak wielkiej potrzeba determinacji, by badać opisywane przypadki, wydobywać na światło dzienne przerażającą prawdę, weryfikować zeznania, docierać do kąta spojrzenia zwyrodnialców na świat i ludzi. Już czytanie o tym sprawia, że wystawiamy się na spory dyskomfort psychiczny, przechodzą ciarki, wyzwalają się ogromne pokłady empatii wobec ofiar, a co dopiero przebywanie w jednym pomieszczeniu z więźniem, aby przeprowadzić wywiad. Po takie książki sięgam nie tylko po to, aby przenikać złożoną psychikę człowieka, ale również aby lepiej wczuwać się w przeżywanie kryminałów.

4/6 - warto przeczytać
literatura faktu (kryminologia), 350 stron, premiera 26.02.2020 (2003)
tłumaczenie Tomasz Wyżyński
Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Czarna Owca.

ROZMOWY Z SERYJNYMI MORDERCZYNIAMI

[PRZEDPREMIEROWO]

CHRISTOPHER BERRY-DEE

"Umysł łatwo adaptuje się do okoliczności, a w razie potrzeby nieco ją naciąga, by stworzyć z poszczególnych części sensowną całość. Im większa pomysłowość, tym łatwiej człowiek może posunąć się za daleko i popełnić błąd." Edward Hall Alderson

Studium profili seryjnych morderczyń i ich przerażających czynów. Charles Berry-Dee przybliża skalę okrucieństwa socjopatycznych kobiet. W niewielkim stopniu odnosi się do ogólnych teorii morderstw, natomiast koncentruje się na konkretnych przykładach. Wnikamy w mroczne zakamarki ludzkiej duszy, poznajemy śmiercionośne skłonności, badamy dziedziczenie psychopatycznych predyspozycji, obserwujemy groźne reperkusje złego wychowania i wadliwego środowiska społecznego, omawiamy czynniki uruchamiające przemoc wśród pozornie normalnych i sprawnych umysłowo osób. Zastanawiamy się, dlaczego wielokrotne morderstwa dokonane przez kobiety tak bardzo zadziwiają i wzbudzają niezwykłe zainteresowanie opinii publicznej?

Autor, kryminolog śledczy, przeprowadził mnóstwo rozmów z osadzonymi w więzieniu drogą wywiadu i korespondencji listowej. Docierał do prawdy poprzez dokładną analizę dokumentów, konsultacje ze śledczymi, wysłuchanie się w słowa bliskich obu stron. Odrażające zbrodniarki często nie wyróżniały się z tłumu kryjąc się za maską pospolitości, albo od razu wzbudzały negatywne odczucia. Nie koncentrowały się na planowaniu zdając się na przypadek, albo działały według ściśle przemyślanych kroków. Nie wysilały się szczególnie na maskowaniu zbrodni, albo czerpały satysfakcję z ich zatajania. Nie funkcjonowały w izolacji współdziałania, albo brały stery we własne ręce. Bez względu na zawód, wiek, wykształcenie, zamożność i narodowość, każda wykazywała się bezwzględnością, brutalnością, dwulicowością, kłamstwem i manipulacją. Zło kryjące się w ich umysłach nie miało sobie równych, niezależnie od epoki, w której żyły.

Ciarki przechodziły podczas zaznajamiania się ze szczegółowymi opisami perfidnych zbrodni. Niezwykle trudno było uchwycić rozumem koszmar dramatów, nawet pomimo naświetlonego tła morderstw, które mogłyby wprowadzić czynniki usprawiedliwienia. Potwornie wynaturzona natura morderczyń nie poddawała się łatwej interpretacji i analizie. Skrajne zboczenie psychiki, totalny brak wyrzutów sumienia, nie pozostawiały jednak wątpliwości ekstremalnej patologii. Motywy, techniki i śledztwa. Uduszenia, otrucia, zasztyletowania, długotrwałe tortury, zadzierzgnięcia pętlą, strzały z broni palnej. Standard życia za więziennymi kratami w różnych krajach.

Narracja przyjazna, nastawiona na lekki odbiór, choć niepotrzebnie wkradły się powtórzenia. Berry-Dee wysuwał ciekawe hipotezy, wyłuskiwał istotne detale zbrodni i okoliczności, wrzucał do tekstu własne przemyślenia przesiąknięte emocjami i bezwarunkowym piętnem złych czynów. Takie osobiste zaangażowanie było jak najbardziej pożądane. Nie przekonały mnie natomiast częste porównania zdolności do popełniania i tuszowania zbrodni przez mężczyzn i kobiety, oprócz promocyjnych nawiązań do poprzednich publikacji kryminologa, nic nowego i zaskakującego nie wniosły. Bo czymże różnią się w wymiarze etycznym morderstwa dokonane przez teoretycznie słabą płeć od zrealizowanych przez fałszywie silnych męskich osobników?

4/6 – warto przeczytać
literatura faktu (kryminologia), 276 stron, premiera 29.07.2020 (2018)
tłumaczenie Tomasz Wyżyński
Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Czarna Owca.